SGK’dan EYT Dosyalarına Geriye Dönük İnceleme

Denetimlerde özellikle küçük yaşta aile işletmelerinde sigortalı gösterilen kişilerin fiili çalışma durumlarının mercek altına alındığı ifade ediliyor.
Sosyal Güvenlik Kurumu, kayıt dışı istihdam ve sahte sigortalılıkla mücadele kapsamında emeklilik dosyalarına yönelik denetimlerini sürdürüyor. Son dönemde özellikle EYT kapsamında emekli olan bazı vatandaşların dosyalarının geriye dönük olarak incelendiği iddiaları kamuoyunun gündemine geldi.
İnceleme sürecinde, 18 yaşından küçükken anne, baba veya yakınlarına ait işletmelerde sigortalı gösterilen kişilerin çalışma kayıtları ve fiili hizmet durumlarının kontrol edildiği belirtiliyor.
Fiili Çalışma Şartı Araştırılıyor
SGK denetimlerinde en önemli başlıklardan biri, sigorta girişinin gerçek bir çalışma ilişkisine dayanıp dayanmadığı oluyor. Geçmiş yıllarda yapılan sigorta bildirimlerinin yalnızca prim günü kazanmak amacıyla yapılıp yapılmadığı, denetim ekipleri tarafından inceleniyor.
Eğer kişinin sigortalı gösterildiği dönemde fiilen çalışmadığı tespit edilirse, ilgili sigortalılık süresinin geçersiz sayılması gündeme gelebiliyor. Bu durumda prim gün sayısı düşebiliyor ve kişinin emeklilik şartlarını kaybedip kaybetmediği yeniden değerlendirilebiliyor.
EYT’liler İçin Kritik Süreç
Emeklilikte Yaşa Takılanlar düzenlemesiyle emekli olan vatandaşlar açısından prim gün sayısı, sigorta başlangıç tarihi ve hizmet süresi büyük önem taşıyor. Bu nedenle geçmişe dönük yapılacak hizmet iptalleri, bazı emeklilerin maaş ve emeklilik hakkını doğrudan etkileyebiliyor.
Uzmanlara göre incelemeler, tüm EYT’lileri değil; özellikle sahte sigortalılık, fiili çalışma olmadan bildirim yapılması veya aile işletmelerinde şüpheli sigorta girişi bulunan dosyaları kapsıyor.
Emeklilik İptali ve Geri Ödeme Riski
SGK tarafından yapılacak incelemelerde usulsüzlük tespit edilmesi halinde yalnızca sigortalılık süresinin iptali değil, emeklilik işleminin de yeniden değerlendirilmesi söz konusu olabiliyor.
Bu durumda emeklilik için gerekli prim günü veya hizmet süresi şartını kaybeden kişilerin emekli aylıkları kesilebiliyor. Ayrıca geçmişte ödenen maaşların yasal faiziyle birlikte geri istenmesi de gündeme gelebiliyor.
SGK’dan Sahte Sigortalılık Açıklaması
SGK, son dönemde kamuoyuna yansıyan bazı iddialar üzerine yaptığı açıklamalarda, sahte sigortalılıkla mücadele kapsamında denetimlerin sürdüğünü bildirdi. Kurum, emeklilik iptallerine ilişkin rakamların doğru değerlendirilmesi gerektiğini vurgularken, sahte sigortalı olarak tespit edilen kişi sayısı ile emekliliği iptal edilen kişi sayısının aynı anlama gelmediğine dikkat çekti.
Resmî açıklamalara göre, 2021-2025 yılları arasında yapılan denetim ve incelemeler sonucunda toplam 12 bin 209 kişinin emekliliği iptal edildi. Bu sayının EYT’lilerle sınırlı olmadığı, farklı emeklilik türlerini de kapsadığı belirtildi.
Vatandaşlar Ne Yapmalı?
Uzmanlar, emeklilik dosyasında eksiklik veya şüpheli sigorta bildirimi bulunan vatandaşların hizmet dökümlerini kontrol etmeleri gerektiğini belirtiyor. Özellikle geçmişte aile işletmelerinde sigortalı gösterilen kişilerin, o döneme ilişkin fiili çalışma durumlarını belgeleyebilecek kayıtları saklaması önem taşıyor.
SGK tarafından yapılacak denetimlerin hangi kapsamda ve kaç kişiyi etkileyeceğine ilişkin süreç, kurumun açıklamaları ve yapılacak incelemelerle netlik kazanacak.